صدای پای کفشهای زنانه در فجر بیست و هفت

ایراسان/

به قول سودابه مجاوري (مستندساز) «براي هنرمندان ايراني ميان مرد و زن تفاوتي وجود ندارد. چون در کار هنري انسان ‏بودن شرط اول است.» و يا به قول شهاب حسيني (بازيگر) «درايت جنسيت نمي‌شناسد و در هر آدمي مي‌تواند وجود ‏داشته‌باشد.» اما اين مطلب در واقع ارزيابي از حضور پررنگ زنان در كنار مردان در جشنواره فيلم فجر امسال و ‏برگزيدگان زن اين جشنواره است.‏

زنان در ايران با وجود محدوديت‌هاي فراوان و ناديده گرفته شدن، در مقاطع مختلف همواره راه خويش را ادامه داده‌اند و ‏هر روز خبرهاي مختلفي از كسب موفقيت‌هاي آنان در حوزه‌هاي مختلف مي‌شنويم. جشنواره‌ي بين‌المللي فيلم فجر كه البته ‏به قول مهدي كلهر نمي‌توانيم آن را بين‌المللي بدانيم (!) هم اين روند رو به رشد را به خوبي نشان مي‌دهد. در سال‌هاي ‏ابتدايي برگزاري جشنواره‌ي فيلم فجر زنان حتي سهم ناچيزي از سيمرغ‌ها نداشتند و در جشنواره‌هاي اول و دوم فيلم فجر ‏هيچ زني حتي در عرصه‌ي بازيگري به عنوان برنده‌ي سيمرغ معرفي نشد. اما زنان رفته رفته خود را بالا كشيدند و به ‏نوعي خودشان را به سينمايي كه از نگاه منتقدان مردانه است، تحميل كردند و به تدريج با حضور در پشت دوربين‌ها و ‏كارگرداني، آثار ارزنده‌اي را چه در ايران و چه در صحنه‌هاي بين‌المللي از خود به يادگار گذاشتند تا جايي كه ايزا دانيلي ‏‏(بازيگر زن سينما و تئاتر ايتاليا) در جريان نشست ويژه‌ي (چشم انداز سينماي کوتاه ايران) در شهر ناپولي گفت: «وضعيت ‏سينماي ايران و کار زنان در آن ايده‌آل و غبطه‌برانگيز است.»‏




در بيست‌وهفتمين جشنواره‌ي فيلم فجر نيز اگرچه فيلم‌هايي با محوريت زنان حضوري محدود و نامحسوس داشت اما علاوه ‏بر زنان بازيگر حضور زنان نويسنده، كارگردان، تهيه‌كننده، تدوينگر، طراح چهره‌پردازي، صحنه و لباس چشمگيرتر از ‏سال‌هاي گذشته بود.‏

زنان نسل نوي سينماي ايران نيز در جشنواره‌ي امسال حضوري قابل توجه داشتند. باران كوثري، ترانه عليدوستي، پگاه ‏آهنگراني و گلشيفته فراهاني هر كدام چهره‌ي جديدي از خود به نمايش گذاشتند. به غير از گلشيفته فراهاني كه بازي خوبش ‏در فيلم "درباره‌ي الي" به دلايلي كه ديگر همه مي‌دانند ناديده گرفته شد سه دختر ديگر سينماي ايران در بخش‌هاي بهترين ‏بازيگر نقش اول و مكمل زن نامزد دريافت سيمرغ بلورين جشنواره شدند.‏

‎‎بازيگران زن‎‎


امسال حدود 70 زن بازيگر در فيلم‌هاي مختلف بخش سوداي سيمرغ حضور داشتند. مهتاب كرامتي با بازي در چهار فيلم ‏‏(بيست ـ ترديد ـ دوزخ، برزخ، بهشت ـ شبانه‌روز) بيشترين حضور را داشت و پس از او باران كوثري با سه فيلم (پستچي ‏سه بار در نمي‌زند ـ حيران ـ مي‌زاك) در بخش سوداي سيمرغ حضور داشتند. بازيگران ديگري كه در دو فيلم بخش سوداي ‏سيمرغ به ايفاي نقش پرداخته بودند ترانه عليدوستي (ترديد ـ درباره‌ي الي)، پگاه آهنگراني (زادبوم ـ صداها)، ليلا حاتمي ‏‏(بي‌پولي ـ هر شب تنهايي)، پانته‌آ بهرام (پستچي سه بار در نمي‌زند ـ صندلي خالي)، رؤيا تيموريان (پستچي سه بار در ‏نمي‌زند ـ زادبوم)، مهناز افشار (امشب شب مهتابه ـ شبانه‌روز)، شيوا خنياگر (امشب شب مهتابه ـ چهره به چهره) و مريم ‏بوباني (پاي پياده ـ شبانه‌روز) هستند.‏




بازيگران زن يك فيلمي هم عبارتند از: گلشيفته فرهاني، مريلا زارعي و رعنا آزادي‌ور با فيلم "درباره‌ي الي"، فاطمه ‏معتمدآريا با "مي‌زاك"، مژده شمسايي و شقايق فراهاني با "وقتي همه خوابيم"، رؤيا نونهالي، نازنين فراهاني،‌ طناز ‏طباطبايي و‌ شهين نجف‌زاده با فيلم "صداها"، خاطره اسدي، ستاره اسكندري، بهنوش بختياري، رؤيا جاويدنيا، فريبا ‏جدي‌كار، فلامك جنيدي، نگار جواهريان، آزاده صمدي، لادن طباطبايي، سپيده علايي و نيكي كريمي با فيلم "شبانه‌روز"، ‏فرشته صدرعرفايي با فيلم "بيست"، ليلا زارع با "پستچي سه بار در نمي‌زند"، رزا آرايش با "ترديد"، فريده فرامرزي و ‏مليكا ناظري با "صندلي خالي"، مهشيد افشارزاده و مينا ساداتي با "عيار14"، فتانه ملك‌محمدي، افسانه بايگان، نسرين ‏مقانلو، فريبا كوثري و سارا خوييني‌ها با "سوپراستار"، نگين صدق گويا و بهناز جعفري با "زماني براي دوست داشتن"، ‏مونا احمدي، شبنم مقدمي، سودابه بيضايي و سيما خضرآبادي با "كودك و فرشته"، مهوش افشارپناه با "امشب شب مهتابه"، ‏زهره صفوي، زهرا طاهري‌منش با "بي‌پولي"، حكيمه خاكسار و روشنك قلعه‌گي با "به كبودي ياس"، فاطمه صادقي و فريبا ‏آهنگ با "پاي پياده"، فرانك حيدريان، آرتميس ورزنده، آرزو مفتاحي، زهرا سعيدي و هيلدا خسروي با "چهره به چهره"، ‏ژاله صامتي و فوژان عارف‌پور با "حيران"، ژاله شعاري و پريوش نظريه با "دوزخ، برزخ، بهشت"، ماه‌چهره خليلي با ‏‏"موش" و مليسا ماريان و پوراندخت مهيمن با فيلم "شكار روباه".‏


از ميان اين بازيگران ليلا حاتمي براي فيلم "بي‌پولي"، ترانه عليدوستي "ترديد"، باران كوثري "حيران"، فريده فرامرزي ‏‏"صندلي خالي" و مونا احمدي با فيلم "كودك و فرشته" نامزدهاي دريافت سيمرغ بلورين بهترين بازيگر زن نقش اول شدند ‏كه ليلا حاتمي به خاطر بازي در فيلم "بي‌پولي" توانست سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش اول زن را دريافت كند.‏
همچنين مهتاب كرامتي با فيلم "بيست"، ليلا زارع با "پستچي سه بار در نمي‌زند"، مريلا زارعي با "درباره‌ي الي"، پگاه ‏آهنگراني با "زادبوم" و طناز طباطبايي با فيلم "صداها" نامزدهاي دريافت سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش مكمل زن ‏بودند كه از ميان آنان مهتاب كرامتي توانست اين سيمرغ را به خانه ببرد.‏


تهيه‌كنندگان زن‎‎

در بيست‌وهفتمين جشنواره‌ي فيلم فجر پوران درخشنده با فيلم "بيست"، رخشان بني‌اعتماد با فيلم "حيران" و منيژه حكمت با ‏فيلم "صداها" در ميان تهيه‌كنندگان فيلم‌هاي سوداي سيمرغ بودند. از ميان آنان پوران درخشنده براي تهيه‌كنندگي فيلم ‏‏"بيست" نامزد دريافت سيمرغ بلورين بهترين فيلم شد اما فيلم "ترديد" به عنوان فيلم برگزيده‌ي اين بخش انتخاب شد و ‏سيمرغ بلورين بهترين فيلم را سعيد سعدي از آنِ خود كرد.‏


فيلمنامه‌نويسان و كارگردانان زن
‎‎‎‎

سه كارگردان زن به بخش سوداي سيمرغ جشنواره‌ي امسال راه يافته‌بودند. نكته‌ي جالب توجه در ميان فيلم‌هاي جشنواره‌ي ‏امسال حضور كارگردانان زن مؤلف بود كه نويسنده‌ي فيلمنامه‌ي فيلمشان نيز بودند.‏

انسيه شاه‌حسيني با نويسندگي و كارگرداني فيلم "پنالتي" و تهمينه ميلاني با نويسندگي و كارگرداني "سوپراستار" در ‏بيست‌وهفتمين جشنواره‌ي فيلم فجر حضور داشتند. همچنين شاليزه عارف‌پور كه با اولين فيلمش "حيران" در جشنواره ‏حضور داشت به همراه نغمه ثميني فيلمنامه‌ي آن را نوشته‌بود.‏

تهمينه ميلاني با فيلم "سوپراستار" در كنار اصغر فرهادي (درباره‌ي الي)، پرويز شهبازي (عيار14)، عبدالرضا كاهاني ‏‏(بيست)، حسن فتحي (پستچي سه بار در نمي‌زند)، واروژ كريم‌مسيحي (ترديد) و بهرام بيضايي (وقتي همه خوابيم) نامزد ‏دريافت سيمرغ بلورين بهترين كارگرداني بود كه اين سيمرغ به اصغر فرهادي رسيد.‏

علاوه بر آن ميلاني نامزد دريافت سيمرغ بلورين بهترين فيلمنامه نيز بود كه اين سيمرغ را فريد مصطفوي و ابوالحسن ‏داوودي براي فيلمنامه‌ي "زادبوم" دريافت كردند.‏


‎‎زنان تدوينگر‎‎

چهار زن تدوينگر در جشنواره‌ي فيلم فجر امسال حضور داشتند. شيما منفرد، هايده صفي‌ياري و مستانه مهاجر تدوين ‏فيلم‌هاي "بيست"، "درباره‌ي الي" و "سوپراستار" بر عهده داشتند. اما سپيده عبدالوهاب پركارترين و جوان‌ترين تدوين‌گر ‏زن در جشنواره‌ي امسال بود. او كه دو سال قبل براي فيلم "خون‌بازي" سيمرغ بلورين بهترين تدوين را بدست آورده بود در ‏بيست‌وهفتمين جشنواره‌ي فيلم فجر فيلم‌هاي "حيران" و "مي‌زاك" را به تنهايي و "وقتي همه خوابيم" را به همراه بهرام ‏بيضايي تدوين كرده‌بود و در كنار حسن حسن‌دوست (پستچي سه بار در نمي‌زند)، واروژ كريم‌مسيحي (ترديد)، محمدرضا ‏موييني (کودک و فرشته) و مادرش هايده صفي ياري (درباره الي...) نامزد دريافت سيمرغ بلورين بهترين تدوين شد. او و ‏بهرام بيضايي مشتركاً سيمرغ بلورين بهترين تدوين را دريافت كردند.‏

‎‎زنان چهره‌پرداز‎‎


در جشنواره‌ي فيلم فجر امسال مهري شيرازي طراح چهره‌پردازي دو فيلم "صداها" و "موش" بود. سودابه خسروي نيز ‏طراحي چهره‌پردازي فيلم‌هاي "شبانه‌روز" و "چهره به چهره" را بر عهده داشت. همچنين اعظم بيات، زهرا كمالي، الهام ‏صالحي و مينا قريشي با طراحي چهره‌پردازي فيلم‌هاي "بي‌پولي"، "بيست"، "دوزخ، برزخ، بهشت" و "سوپراستار" در ‏جشنواره حضور داشتند.‏

از اين ميان سودابه خسروي نامزد دريافت سيمرغ بلورين بهترين چهره‌پردازي شد اما سيمرغ بلورين اين بخش به سعيد ‏ملكان براي فيلم "وقتي همه خوابيم" رسيد.‏

‎‎طراحان صحنه و لباس‎‎

شش طراح زن صحنه و لباس در بيست‌وهفتمين جشنواره‌ي فيلم فجر حضور داشتند. آتوساقلمفرسايي با طراحي صحنه و ‏لباس فيلم "صداها" و طراحي لباس فيلم "وقتي همه خوابيم"، شيده محمودزاده و ژاله زكي‌زاده با طراحي لباس فيلم‌هاي ‏‏"شبانه‌روز" و "كودك و فرشته" و ژيلا مهرجويي، سارا سميعي و زيبا اسدخاني براي طراحي صحنه و لباس فيلم‌هاي ‏‏"زادبوم"، "امشب شب مهتابه" و "چهره به چهره" در اين جشنواره حاضر بودند.‏



از ميان آنان آتوسا قلمفرسايي با طراحي صحنه و لباس فيلم‌هاي "وقتي همه خوابيم" و "صداها" نامزد دريافت سيمرغ ‏بلورين اين بخش شد و سيمرغ بلورين بهترين طراحي لباس را براي فيلم "وقتي همه خوابيم" بدست آورد. 


منبع : روز

‎‎‎‎